Gần như mọi tranh chấp tác giả đều truy về được một cuộc trò chuyện đã không diễn ra ở đầu dự án.
Đến lúc nộp bài thì công việc đã xong, mỗi người có một ký ức khác nhau về phần đóng góp của mình, và cuộc trò chuyện đó khó hơn nhiều lần so với khi nó lẽ ra phải diễn ra.
Thống nhất ngay từ đầu
- Ai làm phần gì.
- Thứ tự tác giả dự kiến, và điều kiện nào làm nó thay đổi.
- Ai viết bản thảo đầu tiên — việc nặng nhất và hay bị đẩy qua đẩy lại nhất.
- Ai là tác giả liên hệ.
- Dữ liệu và mã nguồn thuộc về ai, ai được dùng lại.
Ghi lại, dù thấy ngại
- Một thư điện tử tóm tắt sau buổi họp đầu là đủ.
- Không cần văn bản trang trọng.
- Cập nhật khi có người tham gia thêm giữa chừng.
- Người thấy việc ghi lại là thừa thường là người ít rủi ro nhất trong nhóm.
Khi có bất đồng
- Nói sớm, khi vấn đề còn nhỏ.
- Tách bất đồng khoa học khỏi bất đồng về công lao.
- Với bất đồng khoa học: viết cả hai cách diễn giải vào bản thảo và để dữ liệu quyết.
- Với bất đồng về công lao: quay lại thoả thuận ban đầu.
- Nếu không giải quyết được nội bộ, cơ sở có quy trình — dùng nó.
Người dễ chịu thiệt nhất
- Nghiên cứu sinh và người hợp đồng ngắn hạn.
- Người thu thập dữ liệu nhưng không viết.
- Người rời nhóm trước khi bài được công bố.
- Người ở vị trí yếu thế không nêu vấn đề được — nên người ở vị trí mạnh phải là người nêu.
Khi bạn là người có quyền hơn
- Nêu chuyện tác giả trước khi người khác phải hỏi.
- Ghi nhận đóng góp không viết bài — thu thập dữ liệu, xây công cụ.
- Đừng nhận đứng tên vào bài mình không tham gia thực chất.
- Người im lặng trong cuộc họp thường là người có nhiều thứ để mất nhất.
Một điều đáng nhớ
Người ở vị trí yếu thế trong nhóm không thể là người khởi xướng cuộc nói chuyện về tác giả.
Họ mất quá nhiều nếu nó đi sai hướng. Vì vậy trách nhiệm nêu vấn đề luôn thuộc về người có quyền hơn — và nhóm nào cũng có một người như vậy, kể cả khi ai cũng nghĩ mình bình đẳng.
Câu hỏi thường gặp
Cần thống nhất gì ngay từ đầu dự án?
Ai làm phần gì, thứ tự tác giả dự kiến và điều kiện thay đổi, ai viết bản thảo đầu tiên, ai là tác giả liên hệ, và dữ liệu cùng mã nguồn thuộc về ai.
Có cần ghi lại thoả thuận không?
Có — một thư điện tử tóm tắt sau buổi họp đầu là đủ, không cần văn bản trang trọng, và phải cập nhật khi có người tham gia thêm.
Xử lý bất đồng thế nào?
Nói sớm khi vấn đề còn nhỏ, tách bất đồng khoa học khỏi bất đồng về công lao, để dữ liệu quyết với bất đồng khoa học, và quay lại thoả thuận ban đầu với công lao.
Ai dễ chịu thiệt nhất trong nhóm?
Nghiên cứu sinh và người hợp đồng ngắn hạn, người thu thập dữ liệu nhưng không viết, và người rời nhóm trước khi bài được công bố.
Ai nên khởi xướng cuộc nói chuyện về tác giả?
Người có quyền hơn — vì người ở vị trí yếu thế mất quá nhiều nếu cuộc nói chuyện đi sai hướng.
