Mục tiêu của việc hướng dẫn không phải là học trò hoàn thành một luận án tốt. Đó chỉ là sản phẩm phụ.
Mục tiêu là họ trở thành người làm nghiên cứu độc lập được — nghĩa là việc của bạn là dần dần làm mình trở nên không cần thiết.
Chuyển giao dần quyền quyết định
- Năm đầu: bạn đặt câu hỏi, họ thực hiện.
- Năm hai: họ đề xuất, bạn phản biện.
- Năm ba: họ quyết, bạn nghe và cảnh báo.
- Năm cuối: họ dẫn dắt, bạn hỗ trợ.
- Người vẫn quyết mọi thứ tới năm cuối đang tạo ra người thực hiện, không phải người nghiên cứu.
Nói rõ những gì không ai nói
- Kỳ vọng về tiến độ và cách làm việc, viết ra từ đầu.
- Quy tắc về thứ tự tác giả trong nhóm.
- Bao lâu thì bạn trả lời bản thảo.
- Học trò được liên hệ bạn ngoài giờ tới mức nào.
- Nhiều xung đột trong hướng dẫn chỉ là hai bên giả định khác nhau về những điều chưa nói.
Sai lầm thường thấy
- Sửa bản thảo thành văn của mình thay vì dạy họ viết.
- Chỉ gặp khi có vấn đề.
- Giao đề tài mình muốn làm chứ không phải đề tài phù hợp với họ.
- Đợi tới buổi đánh giá cuối năm mới nói điều đáng lẽ nói từ tháng thứ hai.
- Cho rằng im lặng là ổn.
Khi mọi việc không suôn sẻ
- Nói sớm, cụ thể, và tách hành vi khỏi con người.
- Ghi lại nội dung buổi nói chuyện, gửi lại một bản tóm tắt.
- Nếu vấn đề là năng lực: bàn thẳng về các lựa chọn, kể cả rời chương trình.
- Nếu vấn đề là hoàn cảnh cá nhân: chỉ tới đúng bộ phận hỗ trợ, đừng tự làm nhà tư vấn.
Nhận biết giới hạn của mình
- Bạn không phải chuyên gia sức khoẻ tinh thần.
- Bạn nắm quyền lực rất lớn với tương lai của họ — điều này làm mọi lời khuyên của bạn nặng hơn bạn tưởng.
- Nếu quan hệ đã hỏng, đổi người hướng dẫn không phải là thất bại của ai cả.
Một điều đáng nhớ
Nếu tới năm cuối mà học trò vẫn hỏi bạn nên làm bước tiếp theo là gì, thì việc hướng dẫn đã không đạt mục tiêu — dù luận án có tốt tới đâu.
Một luận án tốt do bạn dẫn từng bước tạo ra một người có bằng. Một luận án khá do họ tự dẫn tạo ra một người làm nghiên cứu. Chỉ có cái thứ hai là thứ nghề này cần.
Câu hỏi thường gặp
Mục tiêu thật của việc hướng dẫn là gì?
Không phải là học trò hoàn thành luận án tốt mà là họ trở thành người làm nghiên cứu độc lập được — nghĩa là bạn dần làm mình trở nên không cần thiết.
Chuyển giao quyền quyết định thế nào?
Năm đầu bạn đặt câu hỏi họ thực hiện, năm hai họ đề xuất bạn phản biện, năm ba họ quyết bạn cảnh báo, năm cuối họ dẫn dắt bạn hỗ trợ.
Những gì cần nói rõ từ đầu?
Kỳ vọng về tiến độ và cách làm việc viết ra, quy tắc thứ tự tác giả, bao lâu bạn trả lời bản thảo, và mức độ được liên hệ ngoài giờ.
Sai lầm thường thấy khi hướng dẫn là gì?
Sửa bản thảo thành văn của mình thay vì dạy họ viết, chỉ gặp khi có vấn đề, giao đề tài mình muốn làm, và đợi tới đánh giá cuối năm mới nói.
Dấu hiệu việc hướng dẫn chưa đạt là gì?
Tới năm cuối mà học trò vẫn hỏi nên làm bước tiếp theo là gì — dù luận án có tốt tới đâu.
