Một người hướng dẫn khó tính và một môi trường có vấn đề đòi hai cách xử lý ngược nhau — cái đầu thì thích nghi hoặc đổi người, cái sau thì rời đi hoặc dùng cơ chế chính thức.
Nhầm lẫn giữa hai thứ đó khiến rất nhiều người chịu đựng lâu hơn mức cần thiết, vì họ liên tục tự hỏi liệu có phải do mình.
Dấu hiệu của vấn đề cá nhân
- Một người cụ thể, hành vi không lặp lại ở người khác.
- Đồng nghiệp khác ngạc nhiên khi bạn kể.
- Có kênh để nói và việc nói có tác dụng.
- Đổi nhóm hoặc đổi người hướng dẫn là giải quyết được.
Dấu hiệu của vấn đề môi trường
- Nhiều người kể chuyện giống nhau về nhiều người khác nhau.
- Người bỏ đi nhiều và không ai hỏi vì sao.
- Nói ra thì bị coi là không hợp tác.
- Người có hành vi xấu vẫn được thăng tiến.
- Có quy trình trên giấy nhưng chưa ai dùng nó mà có kết quả.
Việc nên làm ngay, dù chọn hướng nào
- Ghi lại: ngày, việc gì, ai chứng kiến.
- Lưu ngoài hệ thống của cơ quan.
- Nói với ít nhất một người ngoài đơn vị.
- Giữ bản sao công trình và dữ liệu của mình.
- Ghi chép không phải là chuẩn bị chiến tranh — nó là bảo vệ trí nhớ của bạn trước việc bị nói rằng bạn nhớ sai.
Cân nhắc trước khi dùng cơ chế chính thức
- Quy trình thường chậm và tốn sức.
- Người khiếu nại thường chịu chi phí lớn hơn người bị khiếu nại.
- Hỏi trước xem đã có ai dùng nó và kết quả ra sao.
- Chọn không khiếu nại là một lựa chọn hợp lý, không phải hèn.
Khi quyết định rời đi
- Rời đi không phải là để thua.
- Chuẩn bị nơi đến trước khi thông báo, nếu làm được.
- Đừng đốt cầu — ngành hẹp và người ta nhớ lâu.
- Sức khoẻ tinh thần của bạn không phải là thứ để đánh cược cho một vị trí.
Một điều đáng nhớ
Dấu hiệu rõ nhất phân biệt hai tình huống là: khi bạn kể cho người ngoài đơn vị, họ ngạc nhiên hay họ gật đầu.
Nếu người trong ngành nghe xong và nói "chỗ đó vẫn vậy", thì vấn đề không nằm ở bạn, và không có mức độ cố gắng cá nhân nào sửa được nó.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao phân biệt người khó tính với môi trường có vấn đề?
Vấn đề cá nhân thì hành vi không lặp lại ở người khác, đồng nghiệp ngạc nhiên khi nghe, và đổi nhóm là giải quyết được; vấn đề môi trường thì nhiều người kể chuyện giống nhau.
Dấu hiệu của môi trường có vấn đề là gì?
Nhiều người kể chuyện giống nhau về nhiều người khác nhau, người bỏ đi nhiều mà không ai hỏi vì sao, nói ra bị coi là không hợp tác, và người có hành vi xấu vẫn được thăng tiến.
Nên làm gì ngay?
Ghi lại ngày và việc gì cùng ai chứng kiến, lưu ngoài hệ thống cơ quan, nói với ít nhất một người ngoài đơn vị, và giữ bản sao công trình cùng dữ liệu của mình.
Có nên dùng cơ chế khiếu nại chính thức không?
Cân nhắc kỹ vì quy trình thường chậm và người khiếu nại chịu chi phí lớn hơn — hỏi trước xem đã có ai dùng và kết quả ra sao; chọn không khiếu nại là lựa chọn hợp lý.
Dấu hiệu rõ nhất là gì?
Khi bạn kể cho người ngoài đơn vị, họ ngạc nhiên hay họ gật đầu — nếu người trong ngành nói chỗ đó vẫn vậy thì vấn đề không nằm ở bạn.